13 Eylül 2018 tarihli ve 30534 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 85 Karar Sayılı CumhurbaÅŸkanlığı Kararı ile, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Kararda deÄŸiÅŸiklik yapılarak, Türkiye’de yerleÅŸik kiÅŸilerin, kendi aralarında düzenledikleri bazı sözleÅŸmelerde, sözleÅŸme bedelinin Türk Lirası olarak belirlenmesi zorunlu kılınmıştır.Hangi SözleÅŸmelerin TL. Cinsinden Düzenlenmesi Zorunlu Hale Geldi?Söz konusu 85 sayılı Karara göre; Türkiye’de yerleÅŸik kiÅŸiler, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca belirlenecek haller hariç olmak üzere kendi aralarında yapacakları;1- Menkul ve gayrimenkul alım satım, 2- Taşıt ve finansal kiralama dâhil her türlü menkul ve gayrimenkul kiralama, leasing, 3- Ä°ÅŸ, hizmet ve esersözleÅŸmelerinde, sözleÅŸme bedeli ve bu sözleÅŸmelerden kaynaklanan diÄŸer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaÅŸtıramayacaklardır.TL Cinsinden SözleÅŸme Düzenleme ZorunluluÄŸu Kapsamı Dışında Kalan SözleÅŸme Var Mı?Söz konusu kararın incelenmesinden de fark edileceÄŸi üzere, getirilen düzenleme Türkiye’de yerleÅŸik olanların sadece kendi aralarında yapacakları iÅŸlemleri kapsamaktadır. SözleÅŸme taraflarından birisinin yurt dışında yerleÅŸik olduÄŸu durumlarda, bu Karar hükümleri uygulanamayacaktır.Öte yandan, kararın kapsamına baktığımızda, düzenlemenin oldukça geniÅŸ tutulduÄŸunu, hemen hemen tüm sözleÅŸmelerin kapsama alındığını söylersek çok yanlış olmaz.Ancak, söz konusu Kararda TL cinsinden sözleÅŸme düzenlenme zorunluluÄŸuna istisna getirme konusunda Hazine ve Maliye Bakanlığı’na oldukça geniÅŸ yetki verilmiÅŸtir. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın bu yetkisini kullanırken oldukça dikkatli olması, piyasa dengelerini ve piyasa gerçeklerini dikkate alması gerektiÄŸi görüşündeyiz. Hazine ve Maliye Bakanlığı henüz bu yetkisini kullanmamıştır.Karar’dan Önce Döviz Cinsinden DüzenlenmiÅŸ SözleÅŸmelerde DeÄŸiÅŸiklik Yapılacak Mı?Evet, deÄŸiÅŸiklik yapılacak.Karara göre, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca belirlenecek haller dışında düzenlemenin yürürlüğe girdiÄŸi 13.09.2018 tarihinden itibaren 30 gün içinde, yukarıdaki nitelikteki olan ve daha önce yapılmış olan yürürlükteki sözleÅŸmelerdeki döviz cinsinden kararlaÅŸtırılmış bulunan bedellerin TL’ye çevrilmesi gerekmektedir.Ancak, Kararda, döviz cinsinden yapılmış sözleÅŸmelerin hangi döviz kuru üzerinden TL’ye çevrileceÄŸi hususunda herhangi bir belirleme yapılmamıştır. Bu husus tarafların iradesine bırakılmıştır. Kararın en hassas yanı belki de budur.Bedeli TL.ye Çevrilen SözleÅŸmeler İçin Yeniden Damga Vergisi Ödenecek Mi?Düzenleme yayınlandığında en çok sorulan hususlardan birisi de, sözleÅŸme bedeli dövizin TL.ye çevrilmesi halinde, yeniden damga vergisi ödenip ödenmeyeceÄŸi ile ilgilidir.Bu konu ile ilgili düzenleme Damga Vergisi Kanunu'nun 14. maddesinde yer almaktadır. Söz konusu maddenin ikinci fıkrası aynen aÅŸağıdadır:“Belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin deÄŸiÅŸtirilmesi halinde artan miktar aynı nispette vergiye tabidir. (6728 sayılı Kanunun 25 inci maddesiyle eklenen cümle; Yürürlük 09.08.2016) Birinci fıkraya göre azami tutardan vergi alınan mukavelenamelerin, diÄŸer hükümlerinde deÄŸiÅŸiklik olmaksızın sadece bedelinin artması durumunda, artan bedele iliÅŸkin bu hüküm uygulanmaz. Bunların devri halinde aslından alınan verginin dörtte biri alınır.â€Buna göre, sözü edilen Karar’dan önce düzenlenmiÅŸ bulunan sözleÅŸmelerdeki dövizin, ilk sözleÅŸmeye atıfta bulunularak ek bir sözleÅŸme düzenlenmek suretiyle taraflarca TL.ye çevrilmesinde damga vergisi, sadece dövizin TL.ye çevrildiÄŸi tarihteki kur’dan daha yüksek bir kurla TL.ye çevrilmesi halinde söz konusu olabilecektir. Burada da damga vergisi sadece artan bedel üzerinden ödenecektir. Ki, bunun olmasının pek mümkün olmadığını düşünüyorum. İçinde bulunduÄŸumuz ekonomik durum dikkate alındığında, TL.ye çevirmede daha düşük bir kurdan iÅŸlem yapılacağı ve dolayısıyla damga vergisi olmayacağı görüşündeyim. ÖrneÄŸin, sözleÅŸmede yer alan ABD Doları cinsinden belirlenen bedelin TL.ye çevrileceÄŸi tarihteki kur’un 1 ABD Doları= 6.30 TL olduÄŸunu varsayalım. SözleÅŸme bedeli doların 6.30 TL üzerinden veya daha düşük bir kur üzerinden TL.ye çevrilmesi halinde damga vergisi söz konusu olmayacaktır. Ancak, TL.ye çevirme iÅŸleminin 6.30 dan daha yüksek bir kurla (örneÄŸin 6.40, 6.50 vb.) yapılması halinde, damga vergisi söz konusu olacak, vergi sadece artan bedel üzerinden ödenecektir.Söz konusu Kararın tam metnine önemine istinaden aÅŸağıda yer verilmiÅŸtir:“Bazı CumhurbaÅŸkanlığı Kararnamelerinde DeÄŸiÅŸiklik Yapılması Hakkında CumhurbaÅŸkanlığı Kararnamesi (Kararname Numarası: 17).Karar Sayısı: 85TÃœRK PARASI KIYMETÄ°NÄ° KORUMA HAKKINDA 32 SAYILI KARARDA DEĞİŞİKLÄ°K YAPILMASINA DAÄ°R KARARMADDE 1- 7/8/1989 tarihli ve 32 sayılı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Kararın 4 üncü maddesine aÅŸağıdaki bent eklenmiÅŸtir.“g) Türkiye’de yerleÅŸik kiÅŸilerin, Bakanlıkça belirlenen haller dışında, kendi aralarındaki menkul ve gayrimenkul alım satım, taşıt ve finansal kiralama dâhil her türlü menkul ve gayrimenkul kiralama, leasing ile iÅŸ, hizmet ve eser sözleÅŸmelerinde sözleÅŸme bedeli ve bu sözleÅŸmelerden kaynaklanan diÄŸer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaÅŸtırılamaz.â€MADDE 2- Aynı Karara aÅŸağıdaki geçici madde eklenmiÅŸtir.,“Geçici Madde 8 - Bu Kararın 4 üncü maddesinin (g) bendinin yürürlüğe girdiÄŸi tarihten itibaren otuz gün içinde, söz konusu bentte belirtilen ve daha önce akdedilmiÅŸ yürürlükteki sözleÅŸmelerdeki döviz cinsinden kararlaÅŸtırılmış bulunan bedeller, Bakanlıkça belirlenen haller dışında; Türk parası olarak taraflarca yeniden belirlenir.â€MADDE 3- Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.MADDE 4- Bu Karar hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütür.â€Saygılarımla.